tag:blogger.com,1999:blog-89604306113582012542008-05-21T05:22:24.492-07:00Մի օր...christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comBlogger60125tag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-42450566674672923912008-05-19T23:08:00.000-07:002008-05-21T03:24:25.879-07:00Sound bites from the last training course<ul><li>I<span style="font-size:100%;"> need to make your problem my problem today to be able to change your "no".</span></li><li><span style="font-size:100%;">Weakness is power.</span></li><li><span style="font-size:100%;">When you run out of excuses, you have to face the reality and start to negotiate.</span></li><li><span style="font-size:100%;">Positions are defined by our roles, whereas interests reflect human needs.</span></li><li><span style="font-size:100%;">Never underestimate a weaker player; he may act in coalition with other players.</span></li><li><span style="font-size:100%;">Preparation equals power.</span></li><li><span style="font-size:100%;">Crisis is a blitz game.</span></li><li><span style="font-size:100%;">Never make a tactical move that will block your strategic goal.</span></li><li><span style="font-size:100%;">The most common form of human stupidity is forgetting what one is trying to do. (Nietzsche</span><span style="font-size:100%;">)</span></li><li><span style="font-size:100%;">You gotta live in the same box: whether I lose or win, I have to get up in the morning and play the game again.</span></li><li><span style="font-size:100%;">You gotta be your own guy!</span></li><li><span style="font-size:100%;">Diplomacy is having them have it your way:-)</span></li><li><span style="font-size:100%;">Finding out one's interests is like peeling an onion.</span></li><li><span style="font-size:100%;">The significant problems we have cannot be solved at the same level of thinking with which we created them (Einstein)</span></li><li><span style="font-size:100%;">Politics: (a) the art of possible; (b) who gets what, when and how!</span></li><li><span style="font-size:100%;">Policy and politics should go hand in hand.</span></li><li><span style="font-size:100%;">In brain-dead societies ideas are a threat, not an opportunity.</span></li><li><span style="font-size:100%;">2L= We should learn from the past, not live in it.</span></li><li><span style="font-size:100%;">Tragedy is putting way too many resources into a small goal.</span></li><li><span style="font-size:100%;">It's tough to negotiate with smb who's got a very strong alternative, but it's even tougher when one does not understand his own interests.</span></li><li><span style="font-size:100%;">Being tough is not the same as doing well in negotiations.</span></li></ul>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-15155616462856146762008-05-16T00:00:00.000-07:002008-05-19T04:05:37.041-07:00Մի պատմության հպանցիկ վերլուծություն<div style="text-align: justify;">Որ լեզուն պատմում է մարդու մասին անպատմելին, շատերին է հայտնի: Նկատե՞լ եք, ինչ հրաշալի ենք արտահայտվում գեղեցկության մասին որպես գաղափարի ու որքան աղքատիկ, որպես ամերօրյա զգացմունքի` "Սիրուն ա, չէ՞"...<br /><br />Նախանցյալ շաբաթ Մարշալ Գանցը պատմում էր այն մասին, թե առաջնորդն ինչպես կարող է պատմության միջոցով հաղորդակցվել հանրության հետ:<br /><br />Մի հատված նրա <a href="http://ksghome.harvard.edu/%7Emganz/teaching.htm">խոսքից</a>:<br /><br /></div><p class="MsoNormal" style="line-height: 12pt; text-align: justify;"><span style="">The story you tell of why you sought to lead allows others insight into your values, why you have chosen to act on them in this way, what they can expect from you, and what they can learn from you.<o:p></o:p></span></p><div style="text-align: justify;"> </div><p class="MsoNormal" style="line-height: 12pt; text-align: justify;"><span style="">A public story includes three elements: <o:p></o:p></span><b style=""><span style=""><br /></span></b></p><ul style="text-align: justify;"><li><b style=""><span style="">A story of self</span></b><span style="">: why you were called to what you have been called to.</span><b style=""><span style=""><br /></span></b></li><li><b style=""><span style="">A story of us</span></b><span style="">: what your constituency, community, organization has been called to its shared purposes, goals, vision.<br /></span></li><li><span style=""><o:p></o:p></span><b style=""><span style="">A story of now</span></b><span style="">: the challenge this community now faces, the choices it must make, and the hope to which “we” can aspire.</span><br /></li></ul> <div style="text-align: justify;">Հետո կարդացի Լևոն Տեր-Պետրոսյան ելույթը: Ելույթի նպատակը, ինչպես ես հասկացա այն, իհարկե, մարտի 1-ի և հետագա դեպքերի ընթացքի մեկնաբանությունն էր և ընդդիմության հետագա քայլերը: Առաջին մասի հիմնական կառուցվածքը ուրիշի պատմության, այսինքն Ռոբերտ Քոչարյանի պատմության մեկնաբանությունն էր: Մեկնաբանության ընթացքում երբեմն պատմվում էր նաև իր` ԼՏՊ պատմությունը: Իր պատմության մասին մի քանի հարց. <span style="line-height: 115%;"></span><span style="line-height: 115%;"></span><br /><span style="line-height: 115%;"></span></div><span style="line-height: 115%;"><br /></span><div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;">- "Տասը</span><span style="line-height: 115%;">-</span><span style="line-height: 115%;">տասնհինգ</span><span style="line-height: 115%;"> րոպեից</span><span style="line-height: 115%;"> հրապարակը</span><span style="line-height: 115%;"> լիովին </span><span style="line-height: 115%;">դատարկված</span><span style="line-height: 115%;"> էր </span><span style="line-height: 115%;">ցուցարարներից</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">եւ</span><span style="line-height: 115%;"> այնտեղ </span><span style="line-height: 115%;">լիակատար</span><span style="line-height: 115%;"> տիրություն </span><span style="line-height: 115%;">էին </span><span style="line-height: 115%;">անում </span><span style="line-height: 115%;">ոստիկանները</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">խորտակելով</span><span style="line-height: 115%;"> բարձրախոսներն</span><span style="line-height: 115%;"> ու </span><span style="line-height: 115%;">դեռեւս </span><span style="line-height: 115%;">կանգուն </span><span style="line-height: 115%;">մնացած </span><span style="line-height: 115%;">վրանները։ </span><span style="line-height: 115%;">Ահա </span><span style="line-height: 115%;">սա </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;"> ողջ </span><span style="line-height: 115%;">իրականությունը</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">որի </span><span style="line-height: 115%;">մասին </span><span style="line-height: 115%;">կարող </span><span style="line-height: 115%;">են </span><span style="line-height: 115%;">վկայել </span><span style="line-height: 115%;">դեպքերին </span><span style="line-height: 115%;">ականատես</span><span style="line-height: 115%;"> շուրջ </span><span style="line-height: 115%;">երեք </span><span style="line-height: 115%;">հազար</span><span style="line-height: 115%;"> ցուցարաներ": - Ոստիկաններն ովքե</span>՞<span style="line-height: 115%;">ր են այս դեպքում: Կատարվել է հանցագործությո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ւն: Ո</span>՞<span style="line-height: 115%;">վքեր են ԿԱՍԿԱԾՅԱԼՆԵՐԸ:</span><span style="line-height: 115%;"></span><br /><span style="line-height: 115%;"></span></div><span style="line-height: 115%;"><br /></span><div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;"> - "Եւ </span><span style="line-height: 115%;">երկրորդ</span><span style="line-height: 115%;">. </span><span style="line-height: 115%;">աշխարհի </span><span style="line-height: 115%;">ոչ </span><span style="line-height: 115%;">մի </span><span style="line-height: 115%;">երկրում</span><span style="line-height: 115%;"> դեռեւս </span><span style="line-height: 115%;">տեսնված </span><span style="line-height: 115%;">չէ</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">որ </span><span style="line-height: 115%;">իրավապահ</span><span style="line-height: 115%;"> մարմինները </span><span style="line-height: 115%;">խուզարկության </span><span style="line-height: 115%;">գնան </span><span style="line-height: 115%;">շուրջ</span><span style="line-height: 115%;"> երեք-չորս հազար ոստիկաններով": - Ես ինչքան ֆիլմերում տեսել եմ, մի հոգու տուն խուզարկության գնում են ամենաքիչը երկու ոստիկանով: Կար "</span><span style="line-height: 115%;">երեք </span><span style="line-height: 115%;">հազար </span><span style="line-height: 115%;">ցուցար</span><span style="line-height: 115%;">": Ինչո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ւ է ոստիկանների թիվը զարմանալի... Հասկանում եմ, որ հեգնանքս անտեղին է, բայց...</span><span style="line-height: 115%;"></span><br /><span style="line-height: 115%;"></span></div><span style="line-height: 115%;"><br /></span><div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;">- Ոստիկանության հրազենով զինված-չզինված լինելու մասին հատվածում, ինձ համար անհասկանալի մնաց ժամանակի հարցը. մարտի 1-ի առավոտվա, թե</span>՞<span style="line-height: 115%;"> երեկոյի մասին է խոսում ԼՏՊ:</span><br /><span style="line-height: 115%;"></span></div><span style="line-height: 115%;"><br /></span><div style="text-align: justify;"><div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;">- "Ես </span><span style="line-height: 115%;">մերժել </span><span style="line-height: 115%;">եմ</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">մտավախություն</span><span style="line-height: 115%;"> ունենալով</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">որ</span><span style="line-height: 115%;"> դեսպանատներից </span><span style="line-height: 115%;">ու</span><span style="line-height: 115%;">քաղաքի</span><span style="line-height: 115%;"> կենտրոնից</span><span style="line-height: 115%;"> հեռու</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">իշխանությունները </span><span style="line-height: 115%;">կարող</span><span style="line-height: 115%;"> են </span><span style="line-height: 115%;">ցուցարարների </span><span style="line-height: 115%;">նկատմամբ նոր բռնություններ </span><span style="line-height: 115%;">կիրառել</span><span style="line-height: 115%;"> եւ</span><span style="line-height: 115%;"> պնդել </span><span style="line-height: 115%;">եմ</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">որ </span><span style="line-height: 115%;">հանրահավաքը</span><span style="line-height: 115%;"> տեղափոխվի</span><span style="line-height: 115%;"> Մատենադարան": - Մինչև մերժելը խոսք գնացե</span>՞<span style="line-height: 115%;">լ է երաշխիքների մասին, այսինքն նման մտավախության առկայության դեպքում, Դուք փորձե</span>՞<span style="line-height: 115%;">լ եք բանակցել ՌՔ-ի հետ այն մասին, որ եթե ցուցարարները տեղափոխվեն Դինամո կամ այլ տեղ, նրանց նկատմամբ բռնություն չի կիրառվի: Ինչո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ւ չփարատել մտավախությունը, մանավանդ, եթե դա կարող էր հրաշալի հաղթաթուղթ հանդիսանալ հետո...</span><span style="line-height: 115%;"></span><br /></div><span style="line-height: 115%;"></span></div><span style="line-height: 115%;"><br /></span><div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;">- Որևէ դեսպանի կողմից հաստատվել կամ մերժվե</span>՞<span style="line-height: 115%;">լ է բանակցություններում իրենց միջամտության մասին փաստը: Որևէ դեսպան կարո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ղ է հաստատել Ձեր ասածը:</span><span style="line-height: 115%;"></span><br /><span style="line-height: 115%;"></span></div><span style="line-height: 115%;"><br /></span><div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;">- "Իմ </span><span style="line-height: 115%;">թիկնազորը</span><span style="line-height: 115%;"> այդպիսի </span><span style="line-height: 115%;">բան</span><span style="line-height: 115%;"> չի</span><span style="line-height: 115%;"> ասել </span><span style="line-height: 115%;">եւ</span><span style="line-height: 115%;"> չէր</span><span style="line-height: 115%;"> կարող</span><span style="line-height: 115%;">ասել</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">քանի</span><span style="line-height: 115%;"> որ</span><span style="line-height: 115%;"> օրենքով </span><span style="line-height: 115%;">նա</span><span style="line-height: 115%;"> այդպիսի </span><span style="line-height: 115%;">լիազորություն</span><span style="line-height: 115%;"> չուներ</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">եւ</span><span style="line-height: 115%;"> նրա</span><span style="line-height: 115%;"> միակ</span><span style="line-height: 115%;"> պարտականությունը </span><span style="line-height: 115%;">իմ</span><span style="line-height: 115%;"> անվտանգության</span><span style="line-height: 115%;"> ապահովումն</span><span style="line-height: 115%;"> էր": - Ովքե</span>՞<span style="line-height: 115%;">ր են թիկնազորում` պետական ծառայողնե</span>՞<span style="line-height: 115%;">ր, սպաներ... Անգրագետ հարց է, թերևս, բայց կարծում եմ տեղին: Կարելի</span>՞<span style="line-height: 115%;"> է ծանոթանալ այդ օրենքին:</span><span style="line-height: 115%;"></span><br /><span style="line-height: 115%;"></span></div><span style="line-height: 115%;"><br /></span><div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;">- "</span><span style="line-height: 115%;">Թեեւ </span><span style="line-height: 115%;">այնուհետեւ</span><span style="line-height: 115%;"> ինչպես</span><span style="line-height: 115%;"> այս</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">այնպես</span><span style="line-height: 115%;"> էլ </span><span style="line-height: 115%;">դիտորդական</span><span style="line-height: 115%;"> առաքելությունների </span><span style="line-height: 115%;">մյուս </span><span style="line-height: 115%;">զեկույցներում</span><span style="line-height: 115%;"> մանրամասնորեն</span><span style="line-height: 115%;"> արձանագրվել</span><span style="line-height: 115%;"> են </span><span style="line-height: 115%;">ընտրական </span><span style="line-height: 115%;">օրենսգրքի</span><span style="line-height: 115%;"> խախտումների</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">անհավասար</span><span style="line-height: 115%;"> քարոզչական</span><span style="line-height: 115%;"> հնարավորությունների</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">լցոնումների</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">ընտրակաշառքի</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">կրկնակի</span><span style="line-height: 115%;"> քվեարկությունների</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">իշխանությունների </span><span style="line-height: 115%;">կողմից </span><span style="line-height: 115%;">կիրառված</span><span style="line-height: 115%;"> բռնությունների</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">ձայների </span><span style="line-height: 115%;">ամփոփման</span><span style="line-height: 115%;"> ժամանակ</span><span style="line-height: 115%;"> տեղի </span><span style="line-height: 115%;">ունեցած </span><span style="line-height: 115%;">զեղծարարությունների</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">վստահված</span><span style="line-height: 115%;"> անձանց </span><span style="line-height: 115%;">աշխատանքի </span><span style="line-height: 115%;">խափանման</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">վարչական </span><span style="line-height: 115%;">ռեսուրսների </span><span style="line-height: 115%;">օգտագործման</span><span style="line-height: 115%;"> հարյուրավոր </span><span style="line-height: 115%;">դեպքեր</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">սակայն</span><span style="line-height: 115%;"> դրանք</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">դիտորդների </span><span style="line-height: 115%;">հեղինակավոր</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կարծիքով</span><span style="line-height: 115%;"> ընտրությունների </span><span style="line-height: 115%;">արդյունքների </span><span style="line-height: 115%;">վրա</span><span style="line-height: 115%;"> չեն </span><span style="line-height: 115%;">ազդել"։ - Կարելի</span>՞<span style="line-height: 115%;"> է կոնկրետ թվերի ծանոթանալ ինչ-որ կայքում, ինչ-որ թերթում, որևէ տեղ: Որևէ</span><span style="line-height: 115%;"> տեղ դատական կարգով դրանք քննվել և քննվո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ւմ են: Ընդդիմադիր որևէ թերթ կանոնավոր լուսաբանո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ւմ է այդ քննությունները:</span></div><div> <!--[endif]--></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height: 115%;"><br />- "Բայց</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">քանի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">որ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ես</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">խորշում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">եմ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">բարոյախոսությունից</span><span style="line-height: 115%;"> (</span><span style="line-height: 115%;">շեշտում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">եմ՝</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ոչ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">թե</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">բարոյականությունից</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">այլ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">բարոյախոսությունից</span><span style="line-height: 115%;">), </span><span style="line-height: 115%;">ապա</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">զերծ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կմնամ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">մարդկանց</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">վարքը</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">գնահատելուց</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">բավարարվելով</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">սոսկ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">փաստերի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">արձանագրմամբ։" - Հրաշալի՜ արժեք է: Որպես իր լսարանի փոոոոոքրագույն մասնիկ (ես ինձ դեռ ժողովուրդ համարում եմ), ես ամբողջովին կիսում եմ այս արժեքը ու փորձում դրա ապացույցները գտնել հենց ելույթում: Ահա մի քանի օրինակներ` ԱԽՔ (անկախ նրանից, թե ես ինչ եմ մտածում այս գործչի մասին...), "</span><span style="line-height: 115%;">նա</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">ըստ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">էության</span><span style="line-height: 115%;">,... </span><span style="line-height: 115%;">դրսեւորում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">նույն</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">անպար<span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial;"></span>կեշտ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">վարքագիծ</span><span style="line-height: 115%;">", "</span><span style="line-height: 115%;">Քոչարյանի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ստահոդ<span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial;"></span></span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">պնդման</span><span style="line-height: 115%;">", "</span><span style="line-height: 115%;">անպարկեշտորեն</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ու</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ցինիկաբար</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">աղավաղելու</span><span style="line-height: 115%;">"</span><span style="line-height: 115%;">...</span><!--[endif]--><span style="line-height: 115%;"> Արդյոք գնահատականները սովորաբար ածականների միջոցո</span>՞<span style="line-height: 115%;">վ չեն տրվում</span>...<span style=""></span><br /></div><div style="text-align: justify;"><span style=""><br />- "Իրականում</span><span style=""> </span><span style="">դա</span><span style=""> </span><span style="">պառակտում</span><span style=""> </span><span style="">էլ</span><span style=""> </span><span style="">չէ</span><span style="">, </span><span style="">այլ</span><span style=""> </span><span style="">ահռելի</span><span style=""> </span><span style="">մի</span><span style=""> </span><span style="">վիհ</span><span style="">, </span><span style="">որ</span><span style=""> </span><span style="">գոյացել</span><span style=""> </span><span style="">է</span><span style=""> </span><span style="">ժողովրդի</span><span style=""> </span><span style="">մեծամասնության</span><span style=""> </span><span style="">եւ</span><span style=""> </span><span style="">իշխանությունը</span><span style=""> </span><span style="">կեղծիքներով</span><span style=""> </span><span style="">ու</span><span style=""> </span><span style="">արյունահեղությամբ</span><span style=""> </span><span style="">զավթած</span><span style=""> </span><span style="">փոքրաթիվ</span><span style=""> </span><span style="">մարդկանց</span><span style=""> </span><span style="">միջեւ"։ - Վիհի մասին չեմ խոսում, բայց փոքրաթիվի մասին չեմ կարող լռել: Ես գիտեմ առնվազն 10 մարդ, ովքեր սատարում են իշխանությանը: Նրանք ընտրել են Սերժ Սարգսյանին, կամ ավելի ճիշտ, չեն ընտրել Լևոն Տեր-Պետրոսյանին: Նրանք այսօր բարիկադի մյուս կողմում են, Ձեր կողքին չեն, ինչո</span>՞<span style="">ւ անտեսել այս փաստը:<br /><br />Վերջապես, ԼՏՊ առաջարկում է իր հետ միասին ընտրություն կատարել այս իրավիճակից դուրս գալու համար: Ո</span>՞<span style="">րն է դա:<br /></span><ul><li><span style="">ՀԱԿ ձևավորում</span></li><li><span style="">ստվերային կառավարության ստեղծում</span></li><li><span style="">երկխոսություն</span></li><li><span style="">օրինական բոլոր միջոցների կիրառում </span><span style="line-height: 115%;">հանցավոր</span><span style="line-height: 115%;"> վարչախմբից </span><span style="line-height: 115%;">ազատվելու </span><span style="line-height: 115%;">եւ </span><span style="line-height: 115%;">երկրի </span><span style="line-height: 115%;">սահմանադրական </span><span style="line-height: 115%;">կարգը</span><span style="line-height: 115%;"> վերականգնելու</span><span style="line-height: 115%;">նպատակով:</span></li></ul><span style="line-height: 115%;"><br />Էլի հարցեր. ի</span>՞<span style="line-height: 115%;">նչ է նշանակում "ստվերային կառավարություն", ինչպե</span>՞<span style="line-height: 115%;">ս է այն գործելու: Որո</span>՞<span style="line-height: 115%;">նք են օրինական միջոցները: Եթե երկխոսության երկրորդ կողմը "</span><span style="line-height: 115%;">հանցավոր</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">վարչախումբն" է, ինչո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ւ բանակցել, եթե վերջնական նպատակը նրանից ազատվելն է: Եվ ինձ հուզող ամենակարևոր հարցը. ոչ մի ճգնաժամ չի առաջանում միայն մեկի մասնակցությամբ: Ներկա ճգնաժամի համար պատասխանատվություն Լևոն Տեր-Պետրոսյանը որևէ կերպ կրո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ւմ է արդյոք:<br /><br />Ես կարո</span>՞<span style="line-height: 115%;">ղ եմ հարցնել Լևոն Տեր-Պետրոսյանին այս ամենը, թե</span>՞<span style="line-height: 115%;"> համարվում եմ "փոքրաթիվ" դա անելու համար:<br /><br />Իսկ հիմա Ռոբերտ Քոչարյանի պատասխանը: Բնականաբար, շարունակվում է մեղադրելու և ինքնաարդարացման մենախոսությունը: Նորից, ինչպես և առաջին դեպքում, շատ ավելի մեկնաբանվում է երկրորդի մեկնաբանությունը, քան պատմվում իր իսկ պատմությունը: Խնդրից հաճախակի անցում անձին` "</span><span style="line-height: 115%;">"</span><span style="line-height: 115%;">տկարամիտ</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">կամ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">խորապես</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ան<a style="">պարկեշ</a></span><span class="MsoCommentReference"><span style="line-height: 115%;"><a class="msocomanchor" id="_anchor_1" onmouseover="msoCommentShow('_anchor_1','_com_1')" onmouseout="msoCommentHide('_com_1')" href="http://www.blogger.com/post-edit.g?blogID=8960430611358201254&amp;postID=1515561646285614676#_msocom_1" language="JavaScript" name="_msoanchor_1"></a><span style=""></span></span></span><span style="line-height: 115%;">տ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">մարդ</span><span style="line-height: 115%;">" (անպարկեշտը քաղաքական լեքսիկոնի սիրված բառերից է կարծես): Բայց հղումներ սեփական պատմությանը կան, օրինակ`</span><span style="line-height: 115%;"> "Այդպիսի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">դեպքերում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ուժի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կիրառումն</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">իշխանությունների</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">համար</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">պետք</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">լինի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">միայն</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">հարկադրված</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">միջոց</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">որը</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կանխում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ավելի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ծանր</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">հետևանքները</span><span style="line-height: 115%;">": Ոչ ուղղակիորեն, բայց հայերով ընդհանրացումների վրա հիմնվել շատ ենք սիրում: Կարելի</span>՞<span style="line-height: 115%;"> է սա համարել եղածի համար պատասխանատվության ստանձնում: Թերևս:<br /><br />Աղավաղված հղումներ մյուսի պատմությանը. "</span><span style="line-height: 115%;">կոչ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">անում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կազմաքանդել</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">պետական</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">համակարգը</span><span style=""><o:p></o:p></span><span style="line-height: 115%;">": Ընդամենը "ավազակապետությունը":<br /><br />"</span><span style="line-height: 115%;">Տեր</span><span style="line-height: 115%;">-</span><span style="line-height: 115%;">Պետրոսյանի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">թիկնազորը</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կազմված</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">նրան</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">հավատարիմ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">մարդկանցից</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">որոնց</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">թողել</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">էին</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">իր</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">հետ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">իր</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">իսկ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">խնդրանքով</span><span style="line-height: 115%;">: </span><span style="line-height: 115%;">Թիկնազորի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ղեկավարը</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">նրա</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ընտանիքին</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">մոտ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կանգնած</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">մարդ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;">: </span><span style="line-height: 115%;">Բոլորին</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">հայտնի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">որ</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">նրանք</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ընդամենը</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">անվանականորեն</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">են</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">գրանցված</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">պետական</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">պահպանության</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ծառայությունում</span><span style="line-height: 115%;">:</span><span style=""><o:p></o:p></span> <span style="line-height: 115%;">" - Էլի չմտա մեծամասնության մեջ: Իսկ հնարավոր չէ</span>՞<span style="line-height: 115%;">ր արդյոք բոլորի "անհերքելի" հեղինակության փոխարեն հղում անել համապատասխան օրենքին:<br /></span><span style="line-height: 115%;"><br />"Նախկին</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">նախագահը</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">թվում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">էր</span><span style="line-height: 115%;">, </span><span style="line-height: 115%;">պետք</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">է</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">իմանար</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">զենք</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">կրելու</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ռեժիմի</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">տարբերությունը</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ոստիկանությունում</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">և</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">ոստիկանության</span><span style="line-height: 115%;"> </span><span style="line-height: 115%;">զորքերում</span><span style="line-height: 115%;">:</span><span style="line-height: 115%;"><o:p></o:p></span>" - Նախկին նախագահին հանգիստ թողնենք: Միգուցե նրա գիտելիքները կասկածի տակ դնելու փոխարեն ավելի համոզիչ հնչեր այդ տարբերության մասին մանրամասների ներկայացո՞ւմը:<br /><br />Մի կողմ թողնելով հայերեն լեզվի բառաբաշարային հնարավորությունների կիրառման տարբերությունը, հաղորդակցվելու մեջ ոճային տարբերություններ շատ չեմ գտնում...<br /><span style=""><o:p></o:p></span></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-53088942427832099532008-05-01T00:46:00.000-07:002008-05-19T04:03:20.566-07:00Մեկշաբաթյա "օրինական միգրացիա" անօրինականն ուսումնասիրելու համար - III. որպես ամփոփում<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://bp2.blogger.com/_vNZHWaRhYUM/SBnAGoT1CCI/AAAAAAAAAAs/ZUFJxjjvR8o/s1600-h/DSC00213.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer;" src="http://bp2.blogger.com/_vNZHWaRhYUM/SBnAGoT1CCI/AAAAAAAAAAs/ZUFJxjjvR8o/s320/DSC00213.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5195394865280911394" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div style="text-align: justify;">Ի՞նչ պատճառներ են հայերը ներկայացնում Գերմանիայում ապաստան հայցելու համար: Չորս` ազգությամբ հայեր են Ադրբեջանից, ընդդիմության հալածվող ներկայացուցիչ են, իրենց երկրում ինչ-որ մեկն իրենցից անօրինական գումար է փորձում կորզելլ և իրենք անպաշտպան են, վերջապես` հիվանդ են հիվանդությամբ, որն անբուժելի է Հայաստանում: Հայցերի վիճակագրությունը վերջին մի քանի տարում երկրի ողջ տարածքում.<br /></div><div style="text-align: justify;"><br />2005թ. - 678 դիմում<br />2006թ. - 426 դիմում<br />2007թ. - 341 դիմում<br />2008թ. առաջին եռամսյակ - 62, ըստ կանխատեսումների` տարվա մեջ կլինեն 250 դիմումներ:<br /><br />Հայերի կողմից ներկայացված քանի՞ հայց է բավարարվել.<br />2005թ. - 3<br />2006թ. - 0<br />2007թ. - 2<br />2008թ. առաջին եռամսյակ - 0<br /><br />Ընդհանրապես հայցվորների միայն 30%-ն է կարգավիճակ ստանում, սակայն դա ներառում է ոչ թե փախստականի կարգավիճակը, այլև տարբեր միջանկյալ կարգավիճակներ, որոնցից մեկն իմ ականջին հնչեց ինչպես "դուլդունգ":-), այսինքն ժամանակավոր կացության իրավունք, համենայն դեպս մեր թարգմանչուհին այդպես բացատրեց: Կարգավիճակն ստանալուց երեք տարի հետո այն վերանայվում է: Հայցը մերժելու դեպքում սովորաբար կայացվում է երկրից արտաքսելու մասին որոշում: Սակայն սա այնքան էլ միանշանակ չէ, որովհետև դա անելու համար անհրաժեշտ է ձեռք բերել համապատասխան փաստաթղթեր: Այս գործընթացը կարող է տարիներ տևել, որի ընթացքում հայցվորին տեղափոխոմ են հատուկ ճամբար կամ որևէ համայնք: Մերժման դեպքում հայցվորների մեծամասնությունն արագորեն օգտվում է դատարանում այդ որոշումը վիճարկելու իր իրավունքից, որը նույնպես բավականին ժամանակատար գործընթաց է և այդ ընթացքում նրան երկրից արտաքսել չեն կարող:<br /><br />Եթե վերջինս ինչ-որ հանցագործության համար չի բռնվել, իհարկե: Այս դեպքում նրան արտաքսում են Գերմանիայից, սակայն հնարավորություն են տալիս դատարանի որոշմանն սպասել իր երկրում, այսինքն դատական գործընթացը չի ընդհատվում այն պատճառով, որ հայցվորն այլևս Գերմանիայում չէ:<br /><br />Մյունխենում օդանավակայանի ոստիկանությունը մեզ մանրամասն ներկայացրեց արտաքսման քաղաքականությունը: Ի դեպ, ես ուզում եմ Գերմանիայի անտառներն ու ոստիկաններին և ես Հայաստանում կսկսեմ ապրել իմ երազած երկրում:-) Սարսափելին բարետես ոստիկանի պատմություններն էին այն մասին, թե ինչպես են արտաքսման ենթակա մարդիկ պահում իրենց օդանավակայանում, որպեսզի երկրից իրենց դուրս չբերեն.<br />- սկսում են անդադար գոռալ ու ճչալ: Գիտեն, որ ոչ մի ինքնաթիռի հրամանատար չի համաձայնվի իրեն այդ վիճակում վերցնել նավ:<br />- ինչ-որ սուր բան են գտնում, օրինակ` վերնազգեստի շղթայի երկաթն ու փորձում կտրել երակները:<br />- ուտում են սեփական անձնագիրը:<br />- սեփական մեզն ու կղկղանքն են քսում իրենց վրա:<br /><br />Իսկ ոստիկանը նրան չի հարվածում, բերանը չի փակում, որովհետև նախկինում եղել են դեպքեր երբ նման ծայրահեղ հոգեբանական վիճակում գտնվելու պատճառով, նման միջոցների ձեռնարկման արդյունքում այդ մարդիկ մահացել են: Ուղղակի փակում են մեկուսարանում:<br /><br /></div>***<br /><br /><div style="text-align: justify;">Արևելյան Վեստֆալիան գեղեցիկ է` կանաչ, մաքուր, քամոտ, արևոտ: Մարդիկ ջերմ են, բարեկազմ, բարետես: Քաղաքավարի, ժպտում են միայն, եթե ցանկանում են ժպտալ, արհեստականություն երբեք չտեսա: Ապրում են և ընթացքում գտնում առկա հնարավորությունների սահմաններում հավանական արդյունավետությունը: Եթե երբևէ նորից հայտնվեմ այստեղ, ապա կցանկանայի Երկրի այս գեղեցիկ անկյունում գտնել միայն մի գեղեցիկ ծաղկաթերթ, որ զարդարելու է իմ կյանքը Հայաստանում:<br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-13233043069158316382008-04-30T23:09:00.000-07:002008-05-01T05:51:49.025-07:00Մեկշաբաթյա "օրինական միգրացիա" անօրինականն ուսումնասիրելու համար - II. նախաճաշ բանտում<div style="text-align: justify;">"Բանտ" կոչվածը սոճիների անտառում թաքնված կառույց էր, որը ճանապարհին պատահած ֆերմաներից տարբերվում էր բետոնի և փշալարերի առատությամբ: Այն երկու մասից էր կազմված. մի մասը սովորական բանտ էր, որտեղ իրենց պատիժն էին կրում հիմնականում այն օրինազանցները, ովքեր չեն կարողացել մուծել հանցանքի համար որպես պատիժ նախատեսված տուգանքը և փոխարենը ստիպված էին երեք ամիս անցկացնել այս բանտում, իսկ երկրորդ մասը նախատեսված էր երկրից արտաքսվելու ենթակա կալանավորների համար: Մեզ բնականաբար հետաքրքրում էր երկրորդը: Երկար երկհարկանի մասնաշենքում ախտահանման նյութերի նույն հոտն էր, բայց չգիտեմ ինչու այստեղ մենք ավելի հաճախ էին ժպտում, քան նախնական ընդունելության կենտրոնում: Պատճառը միգուցե մեր բա՜ա՜ա՜աարձրահասակ, ժպտադեմ բանտապահն ու նրա ամրակազմ գործընկերն էին, ով պատասխանատու էր հենց արտաքսման համար: Նրանք մեզ պատմում էին, որ բանտախցերը երկու տեսակ են այստեղ` առաջինը նախատեսված մեկ հոգու համար և երկրորդը` մի քանի հոգու համար: Բնականաբար, հաշվի էին առնվում կալանավորների ցանկությունները` եթե նախընտրում է առանձին լինել, տեղավորում են մեկտեղանոց խցերում: Բոլոր խցերում հեռուստացույց կար:<br /></div><div style="text-align: justify;"><br />- Մենք անչափ կարևորում ենք, որպեսզի այստեղ գտնվողները կարողանան իրեն երկրից պարբերաբար լուրեր ստանալ:<br />- Այսինքն նրանց հաղորդակցումը սահմանափակվա՞ծ չէ:<br />- Ոչ, իհարկե, հակառակը: Տեսնո՞ւմ եք միջանցքում տեղադրված հեռախոսները: Բոլորը կարող են զանգել իրենց հարազատներին: Մենք նույնիսկ խրախուսում ենք, որպեսզի իրենք դա անեն: Ունենք տեսակցությունների սրահ, որտեղ կալանավորի հարազատները կարող են տեսակցել նրա հետ: Ու ընդհանրապես, հոգեբանական ու վերականգնողական աշխատանքները մեր գործունեության հիմքում են, որովհետև դրա արդյունքում ավելի հաճախ ենք խուսափում վարքի ծայրահեղ դրսևորումներից: Նրանք այստեղ կարող են աշխատել, բնականաբար դրա համար ստանալով որոշակի դրամական փոխհատուցում: Մեծ գումար չի, օրական 9 եվրո, բայց շատերն են նախընտրում աշխատանքը:<br /><br />Այստեղ մարզասենյակներն են: Երևի նկատեցիք, որ այս սենյակներն այնքան էլ հարմար չեն մարզվելու համար, սակայն մենք փորձում ենք հնարավորինս բարելավել մեր պայմանները: Շուտով նոր կառույց կունենանք, ավելի ընդարձակ: Այստեղ արհեստագործական սենյակներն են:<br /><br />Մենք անցնում ենք երկար միջանցքով, որի պատերին գունավոր նկարներ են:<br /><br />- Մեր կալանավորներն են այսպես ինքնաարտահայտվում: Իմիջիայլոց, մեծամասնության հեղինակն անցյալ տարի այստեղ գտնվող մի հայ էր` Վարդան Բրուտ:<br />- Իսկ ովքե՞ր են ընկնում ձեզ մոտ, բոլոր նրանք, ում հայցը չի՞ բավարարվում:<br />- Ոչ, ինչ եք ասում, միայն նրանք, ովքեր հայցի մերժումից հետո հրաժարվում են հոժարակամ հեռանալ երկրից, կամ ովքեր փախուստի են դիմում և հայտնաբերվում ոստիկանության կողմից:<br /><br />Բանտն այնուամենայնիվ բանտ է, բացի բետոնե պարիսպները, փշալարերն ու խցերը, այստեղ մեկուսարան կա, դեղնավարդագույն մի սենյակ, որտեղ միայն այդ պատերն են, դու և ինչ-որ տարօրինակ, ձվաձև, շարժուն պատկեր, որն անընդհատ պտտվում է պատերից մեկին: Ասացին, որ դա հոգեբանորեն դրական ազդեցություն ունի այստեղ հայտնված մարդու վրա: իսկ հայտնվում են այստեղ իրենց անկառավարելի ագրեսիվության կամ ինքնասպանության փորձի համար:<br /><br />Մեր վերջին կանգառը կալանավորների համար նախատեսված աշխատավայրն էր, մեծ սրահներ, որտեղ նրանք թղթապանակներ էին հավաքում: Մի քանի ընկերություններ պայմանագրեր են կնքել այս հաստատության հետ և նրանց են վստահում իրենց աշխատանքների մի մասը: Աշխատանքի որակին հետևում են խստորեն, որովհետև այդ համաձայնությունները բավականին պարտավորեցնող են և օգնում են հոգալ հաստատության որոշակի կարիքներ:<br /><br />Մեր այցն ավարտվեց տվյալ պահին այդ հաստատությունում գտնվող 158 արտաքսման ենթակա կալանավորներից միակ հայի` Արթուրի հետ հարցազրույցով, որին ցավոք ներկա չեղա, սակայն հասցրեցի իմանալ, որ նա անհամբեր սպասում է ապրիլի 30-ին իր Հայաստան վերադառնալուն: Կամ արտաքսմանը...<br /><br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-56749342307896037022008-04-30T01:45:00.000-07:002008-05-01T05:35:13.638-07:00Մեկշաբաթյա "օրինական միգրացիա" անօրինականն ուսումնասիրելու համար - I<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://bp3.blogger.com/_vNZHWaRhYUM/SBm4F4T1B_I/AAAAAAAAAAU/apyFBo4D1U8/s1600-h/DSC00252.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer;" src="http://bp3.blogger.com/_vNZHWaRhYUM/SBm4F4T1B_I/AAAAAAAAAAU/apyFBo4D1U8/s320/DSC00252.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5195386056302987250" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><span style="font-size:85%;"><span style="font-style: italic;">Մյունխենի օդանավակայան, արտաքսման ենթակա մարդկանց համար նախատեսված սպասասենյակ</span></span><br /><br /><a href="http://www.dailymotion.com/video/x4rn1x_i-muvrini-vo-lu-mondu_music"><span style="font-style: italic;">"Ժամերն անցնում են, օրերն անցնում են ու թառամում են ծաղկի պես</span>..."</a><br /><br /><div style="text-align: justify;">Ամեն ինչն է թառամում, կարևորը, որ "ծաղկի պես"... Մարդը հրաշալի ծաղիկներ է ստեղծել, սակայն ոչինչ երբեք ավելի գեղեցիկ ու ներդաշնակ չի եղել, ինչպես բնության կողմից իրեն պարգևված հողում բնականոն ծիլ տվող, բողբոջող, փթթող ու թառամող ծաղիկը: Ծաղիկն այլ հողում աճեցնելու մարդկային փորձերը կարող են պսակվել զգլխիչ հաջողություններով կամ հուսահատեցնող պարտություններով:<br /></div><br />****<br /><br /><div style="text-align: justify;">Մեքենայի պատուհաններից մեզ հետևող <a href="http://www.bielefeld.de/en/index.html">վերստֆալյան</a> հիասքանչ անտառների կարճատև, կանաչ ուրվանկարներին հաջորդում էին երկարատև հանդիպումները Գերմանիայի միգրացիոն քաղաքականությունն իրականացնող հաստատությունների աշխատակիցների հետ: Եթե երբևէ մտադիր ես ապաստան հայցել Գերմանիայում, պետք է պատրաստ լինես անցնել այս շրջանը.<br /><br /><div style="text-align: center;"><ol><li>հայցվորների նախնական ընդունարան /վեցօյա կացության իրավունքով/</li><li>հայցվորների ճամբար /եռամյսա կեցության և խիստ սահմանափակ տեղաշարժման իրավունքներով/</li><li>դատարան /եթե հայցը մերժվել է/</li><li>նոր ճամբար /վեցամսյա կացության և սովորաբար հողի սահմաններում ամփոփող տեղաշարժման իրավունքով/</li><li>հայցի բավարարում և տեղաբաշխում որևէ համայնքում` փախստականի կարգավիճակով կամ հայցի երկարատև քննում` "հանդուրժողականության կացության" կարգավիճակով, այսինքն իրավունք չունեմ քեզ արտաքսելու, այդ իսկ պատճառով հանդուրժում եմ քո ներկայությունն իմ երկրում` քեզ տալով որոշակի իրավունքներ` աշխատանքի, ուսման, տեղաշարժի</li><li>արտաքսում երկրից` հոժարակամ կամ բռնի<br /></li></ol></div>Ամեն ինչ մտածված է, տրամաբանական: Առաջին հանդիպումն ապաստան հայցողների նախնական ընդունելության կենտրոնն է Դորթմունդում: Ճանապարհը մայրուղուց թեքվում է ձախ, ու հայնտվում ենք ցանկապատի մոտ, որի վրա նոր լվացված գորգեր են չորանում: Արևելյան զարդանախշերով: Գերմանական շրջանակակված խնամքի հետ պայծառ հակասություն էր:<br /><br />Կենտրոնում հայտնվում են բոլոր անօրինական միգրանտները և փախստականները: Ապրում են վեց օր: Նախկին բրիտանական զորանոցի շենքերում, որոնք բուրում են ախտահանման նյութերով, ճաշարանային սննդով ու թանկարժեք օծանելիքով (մեզ ուղեկցող Մարի Լուիզն իսկապես նրբաճաշակ կին է, չնայած իր ցանցառ գանգուրներին, խռպոտ ձայնին ու քառակուսի, պինդ քայլվածքին): Իսկ ինչպես գտնել այդ կենտրոնը: Շատ պարզ. առաջին պատահած ոստիկանի մոտ պետք է արտաբերել միայն մի բառ. "ազյուլ", այսինքն ապաստան: Քեզ ուղեկցում են բոլոր հողերում առկա նման մի կենտրոն, որտեղ փորձում են ի մի բերել այն ամենն, ինչ հարկավոր է իմանալ, որպեսզի դու լինես դու: Սակայն անօրինական միգրացիայի դեպքում բոլորովին պարտադիր չէ, որպեսզի դու դու լինես, կարող ես հազարումի ուրիշ դու լինել, օրինակ` Տոֆիկ, Ադրբեջանից: Ապաստան հայցողների ճնշող մեծամասնությունն ինքնությունը հաստատող փաստաթղթեր չունի: Գերմանիա հասնում են սեփական անձնագրերով, որոնք այլևս առհավետ "կորչում են", կամ կեղծ փաստաթղթերով, որոնց վավերացումը գրեթե անհնարին է:<br /><br />Նախնական ընդունարանում ներկայանում ես, փաստում պատճառները, թե ինչու ես ապաստան հայցում, և քո դիմումն այնուհետև հայտնվում է արտասահմանցիների գործերով զբաղվող գրասենյակում, իսկ դու` համապատասխան ճամբարում, որտեղ կարող ես բնակվել մոտավորապես երեք ամիս, մինչ տարբեր չինովնիկներ փորձում են պարզել, թե դու համապատասխանում ես արդյոք կարգավիճակ ստանալու չափանիշներին, թե` ոչ:<br /><br />Այստեղ առաջին անգամ մի հետաքրքիր փաստ իմացանք. կենտրոնում սոցիալական աշխատանքներն իրականացվում էին մասնավոր ընկերության կողմից: Հետագայում պարզվեց, որ ճամբարների աշխատանքների կառավարման մեջ սա Գերմանիայում ընդունված պրակտիկա է: Հողի ղեկավարությունը համապատասխան գումարն առաջարկում է որևէ մասնավոր ընկերության, որը եղած հնարավորությունների սահմաններում ապահովում է համապատասխան հաստատության առօրյան:<br /><br />Կենտրոնի աշխատակիցները պատրաստ են ամեն ինչի` լռության, հիստերիայի, խաբեության, ճշմարտության: Հանգիստ կատարում են իրենց գործը` բացում են հերթական թղթապանակը և լցնում են այն նոր "եսի" վերաբերյալ ճիշտ կամ սուտ տվյալներով: Մեզ հպարտությամբ տեղեկացրեցին, որ ամբողջ Գերմանիայով մեկ այդ անձանց վերաբերյալ միայն մեկ գործ է բացվում: Ամեն ինչ հստակ է, փոխկապակցված, չի կրկնվում, չի կորչում, պատշաճորեն մի մակարդակից փոխանցվում է մյուսին:<br /><br />Ինչպես մենք` նախնական ընդունելության կենտրոնից անբասիր ասֆալտեպատ ճանապարհներով տեղափոխվեցինք անտառում ապաստանած եռամսյա ճամբարը: Մեր շրջայցն սկսվեց մանկապարտեզից, որտեղ մի ութ երեխա` տարբեր գույների ու տարիքների, ուրախ կամ տխուր նկարում էին, գրում, զրուցում: Կողքի սենյակն այսպես կոչված "կանանց ակումբն" էր, որի կահավորանքը հիշեցնում էր գեղեցիկ, անտեր առարկաների հավաքածո: "Ակումբը" հարմարավետ էև, կանացիորեն թեթևսոլիկ, փոքր-ինչ անհամապատասխան "ճամբար" հասկացությանը:<br /><br />Ճամբարի շենքերը հիշեցնում էին երկրաշարժից հետո Հայաստանի հյուսիսում հայտնված երկար, միապաղաղ շինությունները, որոնք առաջարկում էին հարմարավետության նվազագույն պայմաններ` մեկ սենյակ, մի քանի մահճակալ, սեղան, աթոռներ ու պահարան: Այս ճամբարում տարբեր մասնաշենքերի մուտքերի մոտ մեծ նկարների էին փակցված, որոնք շենքից շենք տարբերվում էին: Ճամբարի տնօրենը բացատրեց, որ իրենց մոտ երբեմն հայտնվում են մարդիկ, ովքեր թվեր չգիտեն և արագ կողմնորոշվելու համար նրանց ասում են, օրինակ`"Ձեր սենյակը կատվով շենքում է":<br /><br />Այդ պահին ճամբարում մի հայ ընտանիք կար` երիտասարդ կին` որդու և եղբոր հետ: Հարցրեցինք` հնարավո՞ր է հանդիպել: Շրջայցի ընթացքում հայտնեցին, որ կինը համաձայնվել է հանդիպել: Վերջում, երբ պատրաստվում էինք մոտենալ նրանց մասնաշենքին, ճամբաի տնօրենը մեզ զգուշացրեց, որպեսզի ուշադիր լինենք մեր իրերին. կինը բազմիցս բռնվել էր գողության մեջ: երկու անգամ տարբեր տեղերից հայնաբերել էին գողոնի պահուստները: Զարմացած հարցրեցինք, թե արդյոք ինչ-որ կերպ նա պատժվել է այդ արարքի համար: "Այո, իհարկե, տուգանվել է:" Եվ թերևս նման բնութագիրը բացասականորեն կանդրադառնա հայցի վերաբերյալ վերջնական որոշման վրա: "Ընդհանրապես", նկատեց տնօրենը, "շատ քչերն են փախստականի կարգավիճակ ստանում, հայցվորների մոտավորապես 1.5%, և նրանք հիմնականում Իրաքից են կամ Աֆղանստանից": Զրույցն ընդհատվեց, երբ մեզ հաղորդեցին, որ կնոջ եղբայրը թույլ չի տվել նրան հանդիպել հայկական պատվիրակության հետ: Խոսակցության թեման մեր խմբում. "Դե ամոթ ա, էլի, հային սազական բան ա՞..": Ինչո՞ւ, կա՞ որևէ ազգ, որին գողությունը "սազական ա"...<br /><br />Ինչևէ, ճամբարում կարելի է աշխատել, օգնել աշխատակիցներին և օրեկան մինչև 19 եվրո ստանալ: Սնունդը, հիգիենայի պարագաները անվճար են: Էներգիայի, ջրի վարձ չկա: Կարելի է գնալ կողքի փոքրիկ համայնքները "շոփինգի": Դրախտ, մի խոսքով: Բայց հոտավետ դրախտ, որտեղ ճաշը քո լավ ու վատ տրամադրության հոտը չունի, որտեղ ամբողջ օրը չես բողոքում գործընկերներիդ բամբասչիությունից, չես ուրախանում հաջող աշխատանքային հոգնությամբ, չես զարմանում քեզ հիշած բարեկամի կամ ընկերոջ "Ինչ կա-չկա" զանգից, որտեղ սպասում ես, գրեթե համոզված լինելով, որ հայցդ մերժվելու է: Տեղեկատվությունն այս երկրում բաց է, վիճակագրությունն էլ գրպանումդ չես պահի. 1.5% բոլորին է հայտնի:<br /><br />Նմանատիպ մեկ այլ ճամբար այցելեցինք կողքի հողում`Սաքսոնիայում: Վերջինս ավելի մեծ էր` 550 հայցվոր տեղավորելու կարողությամբ, և այստեղ նրանք կարող էին ապրել գրեթե կես տարի: Սակայն այստեղ որոշակիության աստիճանը բարձր էր. նրանց հայցերը մերժված էին, իրենք էլ ենթակա էին արտաքսման: Բայց հիշո՞ւմ եք, ես խոսում էի հոժարակամ արտաքսման մասին: Նույնիսկ բառակապակցությունն է տարօրինակ թվում, բայց հավատացնում եմ, կարելի է և հոժարակամ արտաքսվել: Ինչպե՞ս: Ահա այսպես.<br /><br />Դու աշխատում ես ճամբարի որևէ աշխատակցի հետ, որին այսպես ասած "կցված" ես: Նա քեզ բացատրում է, թե ինչ է քեզ սպասվում իր երկրում, ինչ` քոնում: Քեզ առաջարկում են մի շարք դասընթացներ. գերմաներենի, համակարգչային գրագիտության, պատշարության, ատաղձագործության և այլն: Ասում են, այդպես քո երկրում ավելի մրցունակ կարող ես դառնալ: Հայաստանում շա՞տ կան գերմաներեն ու համակարգչային հմտություններ ունեցող մարդիկ: Նույնիսկ վկայական են տալիս, որը վավեր է ճանաչվում Գերմանիայի ողջ տարածքում (ինչ անենք, թե չես կարող աշխատել): Իսկ որպեսզի ավելի համոզիչ թվա քո պայծառ ապագան, քո երկիր վերադառնալու համար քեզ տալիս են 1000 եվրո, որպեսզի վերադարձը ավելի սահուն լինի: Աստված մի արասցե հիվանդ լինես, քեզ դեղորայք գնելու համար գումար կտան նաև մեկ տարվա ընթացքում: Ամեն ամիս մոտավերապես 200 եվրո կուղարկեն քո երկիր:<br /><br />Ճամբարի տնօրենը նշեց, որ այս ծրագիրն սկսվել է ընդամենը 2005-ին, և սկզբում ոչ ոք չէր հավատում դրա հաջողությանը: Ճիշտ է, հիմա էլ են ստիպված լինում որոշ մարդկանց բռնի արտահանել երկրից, բայց այս ծրագրի շնորհիվ մեծացել է այն մարդկանց թիվը, ովքեր գիտակցաբար ընտրում են հոժարակամ վերադարձը: Անցյալ տարի, օրինակ, 94 մարդ հոժարակամ է վերադարձել իր երկիր, ի տարբերություն 16 բռնի արտաքսվածների: Ախր արտաքսումը հողի վրա ավելի թանկ է նստում...<br /><br />Ճամբարում գտնվող 40 հայերից ոչ ոք չցանկացավ հանդիպել մեզ: Իսկ մենք տեսանք դպրոցը, որտեղ Անին գերմաներեն էր սովորում, տեսանք երկու թմբլիկ տղաներին, որոնք սայլակով զբոսանքի էին դուրս բերել իրենց փոքրիկ եղբորը և մեր կողքից անցնելիս մեծը փոքրին գերմաներեն ինչ-որ բան ասաց, որից հասկացա միայն "արմենիշը": Իռայի հարցին` "Բալիկ ջան, հա՞յ եք", թմբլիկը փոքր-ինչ քամահրանքով արձագանքեց. "Հա": Այցելեցինք մի քանի արհեստանոցներ, իմացանք, որ այդտեղ վերապատրաստվողները կարող են աշխատանք գտնել նաև մոտակա համայնքներում, բացի ճամբարի ներսում եղած հնարավորությունները:<br /><blockquote></blockquote>Իսկ եթե հրաժարվեցիր վերադառնալ, եթե արտասահմանցիների գործերով գրասենյակի աշխատակիցը կասկածեց, որ նշված օրը քեզ չի գտնի նշված վայրում, իր կամ ոստիկանների ուղեկցությամբ հայտնվում ես արտաքսման ենթակա մերժվածների համար նախատեսված բանտում:<br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-982613036586240552008-03-19T05:19:00.000-07:002008-03-20T01:09:53.179-07:00Մեր Նանաշոն<div style="text-align: justify;">Տատն ու պապն իրեն կոչել էին "Արմենուհի": Ոչ ոք երբևէ իրեն այդպես չանվանեց: Արմիկ, Սվետիկ, Սվո... Մինչև մորս "Նանը" դարձավ "Նանաշո": Փոքրամարմին, ուղիղ, սև, կարճ մազերով ու ամեն ինչ ջերմագույն ժպիտի տակ թաքցրած կրակոտ աչքերով այս երիտասարդ աղջիկը բոլորին հիշեցնում էր Միրեյ Մատյոյին` իր նեղ ջինսե տաբատով, գլխի շարժումին հնազանդ կլոր սանրվածքով ու իր կրքոտ կենսախնդությամբ:<br /><br />Նանաշոն բոլորի սիրելին էր. միշտ վրա էր հասնում, երբ ոչ ոքից այլևս օգնություն չէր կարելի սպասել, տղաները վստահում էին կանանց մասին ամենաթաքուն գաղտնիքները, կանայք` տղամարդկանց հանդեպ իրենց զգացմունքները: Արմիկին միշտ կարելի է խնդրել բացատրել, գծագրել, կուրսային գրել: Ամեն ինչ անում էր ժպիտով, կարծես առանց որևէ ջանքի:<br /><br />Երբ ավարտեց պոլիտեխնիկը, ամռանը մենք գնացինք Ադլեր, ինքը` Ալավերդի: Վերադարձին իմացանք, որ Նանաշոն նշանվել է: Մայրս չէր կարողանում տեղը գտնել, հայրս` վիրավորված էր. եթե կյանքում առանցք պետք է լիներ, Նանաշոյի համար դա հայրս էր, իսկ հիմա ինքն առանց այդ առանցքի ճանապարհ է ընկել... դեպի ընտանիք, որ հորս համար սրբություն է:<br /><br />Երբ մերոնք հանդիպեցին Նանաշոյին, վերջինս ժպտաց ու ասաց ընդամենը սա. "Եթե դուք էստեղ լինեիք, երբեք չէիք համաձայնվի..." Մայրս ասում է, որ Նանաշոն սիրում էր իր կուրսեցի Ստյոպին, որը մեր շրջկոմի նախագահի տղան էր: Շատ լավ ընկերներ էին: Մի քանի անգամ վերջինս Նանաշոյին ճանապարհում է Ալավերդի ու "երևի իմացավ, որբ էրեխա ա, հերն ալկահոլիկի մեկն ա էղել, ինքն է շրջկոմի նախագահի տղա: Էլ չճանապարհեց..." Իսկ Հայկասարը համառ էր: Նանաշոն դեռ առաջին կուրսում էր, ես էլ մի, թե երկու տարեկան: Հայրս մտնում է տուն, տեսնում ինչ-որ անծանոթ մարդիկ են նստած: "Եկել ենք ձեր աղջկան ուզելու": Հայրս տարակուսում է, "Իմ աղջիկը մի տարեկան է": Հայկասարի ծնողներն էին: Աղջիկն էլ պապայի մեծն էր` Նանաշոն: Պապային դուր չեն գալիս անծանոթները. "Ես ամուսնացնելու աղջիկ չունեմ":<br /><br />Նանաշոն նուրբ, խորը կին էր: Հայկասարը` վայրենի տղամարդ: Մի օր Ալավերդում մորաքրոջս տանը հյուրընկալելիս մայրս որոշեց հյուր գնալ Նանաշոյին: Զանգեց, պարզվեց չի կարող ընդունել: Մայրս զարմացավ, բայց մտածեց, դե երևի կեսուր, հարևան, բարեկամ, ոչինչ, հաջորդ օրը կգնա: Մյուս օրը Նանաշոն երևի չկարողացավ լուրջ պատրվակ գտնել: Մի քանի ժամից մայրս վերադարձավ` խեղդվելով անզուսպ հեկեկոցներից: "Մինչև աչքերը կապտուկների մեջ էր էրեխեն..."<br /><br />Մայրս Հայկասարին երբեք չներեց: Հայրս ու ինքը երբեք չկարողացան իրար աչքերի մեջ նայել: Նանաշոն շարունակեց ապրել Հայկասարի հետ ու ժպտալ. "Չէ, երեխեքին չեմ կարող առանց հոր թողնել":<br /><br />Անցան տարիներ: 90-ականներին գնացին Ռուսաստան: Իմացանք, որ Հայկասարը վատառողջ է: Վերջին մի քանի ամիսը շատ վատ էր ու Նանաշոն անխոնջ, ժպտալով, համբերատար խնամում էր: Հուղարկավորության ժամանակ լուռ արտասվում էր ու հետևում, որ ամեն ինչ պատվով ու կարգով լինի...<br /><br />Նույն փոքրամարմին կինն էր, արդեն կարճ, ալեխառն մազերով ու տխուր, բայց ժպտացող աչքերով: Երկու հասուն տղամարդու մայր...<br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-41646441913568072072008-03-13T04:07:00.000-07:002008-03-14T01:33:18.406-07:00Աննա Կարենինա<p class="MsoNormal"><span style="font-style: italic;"></span><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://bp0.blogger.com/_vNZHWaRhYUM/R9kgj7leaFI/AAAAAAAAAAM/MYw5Er_QgxY/s1600-h/P4090237.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer;" src="http://bp0.blogger.com/_vNZHWaRhYUM/R9kgj7leaFI/AAAAAAAAAAM/MYw5Er_QgxY/s320/P4090237.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5177205048301480018" border="0" /></a><br /></p><p class="MsoNormal"><br /></p><p class="MsoNormal"><br /></p><p class="MsoNormal"><br /></p><p class="MsoNormal"><br /></p><p class="MsoNormal"><br /></p><p class="MsoNormal"><span style="">© <o:p></o:p></span><span style="font-style: italic;">Գայանե Տոնիկյան</span></p><p class="MsoNormal"><br /></p><p style="text-align: justify;" class="MsoNormal">Լրիվ ուրիշ բաների մասին էի ուզում գրել (օրինակ` նկարի ու գարնանային Երևանի:-)) ու հիմա գրում եմ նրա մասին, ինչի մասին մտածում էի, բայց գրել չէի պատրաստվում: Իմ հիվանդության երկօրյա ընթացքը երևի տասնօրյա թվար, եթե չլինեին "Աննա Կարենինան" և երկու հեռախոսազանգերը...Վեպի վերընթերցանության համար կարելի էր և դիմանալ այս հիվանդությանը:-)<span style=""><br /></span></p><div style="text-align: justify;">Առաջին ընթերցանութունից հետո մնացել էին ընդհանուր զգացողություններ. ինչ-որ բարձրաշխարհիկ հավաքույթներում տեղի ունեցող խոսակցությունների բզբզոց, Աննայի սիրո ուժգնությունն ու նրա հանդեպ անարդարությունը, Վրոնսկու նկատմամբ ինչ-որ անհասկանալի, բայց որոշակի դառնություն: Հիմա կարդում եմ ու մտածում, թե ես ինչպես կարող էի դա կարդալ 16-ում, երբ աշխարհից բան չէի հասկանում, կամ էլ ռոմանտիկ նիհիլիզմով էի տառապում:-)<br /></div><div style="text-align: justify;"><div style="text-align: justify;"><br />Հրաշալի վեպ է: Այդքան կերպարների վառ, անկրկնելի նկարագրությունն ուղղակի ապշեցնում է: Ոչ մի կերպարը մյուսին չի կրկնում` Լևին, Օբլոնսկի, Կարենին, Կիտտի, Դոլլի... Ու ինչն է հետաքրքիր. կերպարները զարգանում են իրենց իսկ կերպարի մեջ: Ոչ ոք այդ գծված կերպարային շրջանակից դուրս չի գալիս: Տեսնես, դա յուրահատուկ է 19-րդ դարի վերջի ռուս հասարակությա՞նը, թե՞ հիմա էլ է այդպես: Թերևս հիմա էլ, ուղղակի այսօր փոփոխության խելահեղ տեմպը թույլ է տալիս չզարմանալ նույնքան խելահեղ, բևեռային փոփոխությունների վրա:<br /><br />Չափազանց հետաքրքիր է ժամանակային ճանապարհորդություն կատարել ու տեսնել, թե այսօր ինչպիսի բարքերի, հավատամքների ու սկզբունքների արդյունք ենք ստացվել: Օրինակ` երբ Լևինը, որպես ազնվական, հայտնվում է 19-րդ դարավերջի Մոսկվայում, այսպես է նկարագրում իր կյանքն ու զբաղմունքը քաղաքում` խոսակցություններ, միայն: Առավոտից երեկո, ու ժամանակ չկա... Քաղաքում ազնվականը, փաստորեն, պորտաբույծ էր: Նույնիսկ պետական ծառայությունն ընդամենը որոշակի խոսակցություններ վարելու համար ստեղծված միջավայր էր:-)<br /><br />Կանայք... Դոլլիի անկեղծ զարմանքը, որ կարելի է նաև ընտրել` երեխա չունենալ, իշխանուհի Շչերբացկայայի տարակուսանքը` ինչպես ամուսնացնել դստերը, երբ իր իմացած բոլոր տարբերակներն արդեն չեն գործում, որոշակի քամահրանքն ու անլրջությունը հանդեպ այն, որ կինը կարող է կարդալ, գրել, մտածել. ամեն ինչ հրաշալի է, եթե նպատակը բարձրաշխարհիկ սահուն խոսակցություն ապահովելն է, իսկ եթե հանկարծ մի քիչ լրջանում է գործը` անմիջապես տարհամոզում են. "Нет, нет, она не женщина-автор!"... Կանայք ամուսիններ են, մայրեր, սիրուհիներ: Կարծես թե վերջ: Նույնիսկ ամենալավերը վերցնում են ինչ-որ դեր ու սկսում այդտեղ անձնազոհաբար լավը լինել, կամ էլ երջանիկ բացառություններով` իրենց տղամարդկանց աջակցությամբ լավը դառնալ հասարակայնորեն ընտրված դերում: Գրում եմ ու մտածում, թե հիմա ինչն է տարբեր: Կարծես թե միակ տարբերությունն այն է, որ ինչ-որ կանայք փորձում են հասկանալ, թե կին լինելու սահմանը վերջանո՞ւմ է որևէ դերով, թե՞ անցնում է անդին:-)<br /><br />Տղամարդիկ. չինովնիկներ (կարդալով վեպը` հասկանում ես, թե որքան ուրույն տեսակ է սա), լավի սկզբունքներն իրականություն դարձնելու փորձի միակ հավանական կրողներ` սակավաթիվ, անշուշտ, սպաներ (կարող են և առնականության հետաքրքիր կրողներ լինել, բայց բարձրաշխարհիկ հասարակության ներքոհիշյալ միջավայրն այնքան էլ չի նպաստում դրան), լավ հայրեր, տառակեր գիտնականներ, որոնք այդպիսին են դառնում այն պահին, երբ չեն կարողանում իրենց տեսությունները նրբագեղորեն կամ էլ տվյալ պահին զվարճալի համարվող անկեղծությամբ ներկայացնել կանանց սալոնում:-)<br /><br />Բարձրաշխարհի հասարակություն.<br />1) ձև` հաճախ շատ գեղեցիկ:-)<br />2) կեղծավորություն<br />3) հաճույքը` որպես վերջնանպատակ<br />4) կրոնը` որպես ամենամիջոց<br />5) ժառանգորդների բացարձակ անհրաժեշտություն, սակայն, որպես կանոն, նվազագույն անհատական մասնակցություն նրանց դաստիարակության գործում<br />6) իր տեսակի գերազանցության հանդեպ պարզամիտ ու անկեղծ հավատ<br />7) ցանկացած բարի գործ հիմնականում կատարվում է` ելնելով բարի երևալու ցանկությունից, բարին որպես նույն այդ հասարակության կողմից լավ ընդունելության արժանանալու հավանակությունից, ձանձրույթից...<br /><br />Խառնիփնթոր մտքեր ստացվեցին, բայց այս պահին փորձում եմ չկորցել անմիջական զգացողությունները վեպից: Սա էլ արդիականության ախտանիշը` 'հիմա':-)<br /><br /></div><br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-60312916276944530772008-03-06T01:15:00.000-08:002008-03-06T06:43:13.635-08:00Միգուցե դրսի արևից մի ճառագայթ անցնի ներս...<div style="text-align: justify;">Արտակարգ իրադրությունը շարունակվում է: Առավոտյան Ազատության հրապարակում զինվորները շրջանակում են Թումանյանին ու Սպենդարյանին: Երբեմն ստիպված են լինում լռել կանանց զայրույթի պոռթկումին ի պատասխան: Կողքներով անցնելիս կախում ես գլուխդ: Եվ դու, և զինվորը...<br /><br />Հեռուստատեսություն դադարեցի նայել երկու օր առաջ: Կիսասուտը թունավորում է ուղեղդ: Բլոգեր փորձում եմ չկարդալ, թեև այնքան էլ լավ չի ստացվում դա անել, որովհետև ...նիրվանայից հեռու եմ, գործողություն եմ ուզում, ուզում եմ ծղոտիկ գտնել կախվելու համար: Բոլորը պիտակներ են... <a href="http://kornelij.livejournal.com/">Kornelij</a>-ն միակ բացառությունն է: <br /><br />Հակամարտություն կա մեր հասարակության մեջ: Բևեռացում: Այսօր <a href="http://ditord.wordpress.com/2008/03/04/bloody-sunday-8-people-dead-names-known-rip/">Հայկը</a> ասում է բևեռացում չկա ժողովրդի միջև, բևեռացում կա ժողովրդի ու ռեժիմի միջև: Այո, եթե դու եղած տվյալներից նախընտրում ես ընտրել նրանք, որոնք փաստում են հօգուտ քո տեսակետի: Իմ շուրջը կան մարդիկ, որոնց նա անվանում է Ջայլամներ, բայց որոնք նույնքան կիրթ են, նույնքան ցավում են իրենց հայրենիքի համար, նույնքան ոչ-ռեժիմական են, որքան Հայկը: Բայց չեն սատարում Լևոնին: Ասում են ԿԱՆԳՆԵՔ, ՄՏԱԾԵՔ, ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾ ԵՂԵՔ, մի կաղապարեք ձեր գաղափարը... Երբ մահակը գլխիդ չի խփել, կարող ես նման բան ասել, իսկ երբ ցավում է մարմինդ ու հոգիդ, վրեժ ես ուզում, արդարություն ես ուզում: Ումի՞ց: Մեր դժբախտությունը նա է, որ մեր իսկ տեսակից...<br /><br />Երբ առկա է հակամարտություն, կողմերը սովորաբար կարծես թե երկու օրինաչափ վարքագիծ են ցուցաբերում.<br />ա/ փորձում են ճշմարտությունը գտնել: Դրա համար պետք է սահմանել վատը: Վատի համար պետք է գտնել պատասխանատու: Վերջնական նպատակը` մեղավորների բացահայտում ու պատժում: Ընթացքը մոռացության է մատնում նախանպատակը` ճշմարտության բացահայտումը:<br />բ/ փորձում են լուծել հակամարտությունը, որովհետև հակառակ դեպքում կորուստները շատ են: Այս դեպքում փորձում են տալ երկու հարցի պատասխան. լավը ո՞րն է և ի՞նչ անել, որ դրան հասնել:<br /><br />Մենք ընտրել ենք առաջինը... Լավ, գտանք մեղավորին` իշխանություններն են: Փոխեցինք: Ավելի լավո՞վ: Նույնիսկ սա կարևոր չի: Ի՞նչ է լինելու այդ փոփոխությունից հետո: Նոր իշխանության ամրապնդում: Ինչպե՞ս: Նույնպես, ինչպես հիմա: Դա քանդո՞ւմ է արատավոր շրջանը: Իմ կարճ խելքով` չէ: Ի՞նչը կարող է քանդել: Երկխոսությունը: Չի ստացվում: Իշխանություններն անպատկառորեն ստում են, մեղադրում, բռնանում: Ընդդիմությունը ընտրում է միայն իրեն հարմար փաստերը, երբեմն ուռճացնում, մեղադրում, Արևմուտքին հորդորում օժանդակել իրեն: Մեր մեջ չկա մեկը, որ վստահության այնքան արժանի լիներ, որ երկու կողմերին կարողանար նստեցնել բանակցությունների սեղանի շուրջ... Ողբալի է... Երևի արդեն արժանի ենք դրան, եթե մեր մեջից կեղտն ի վիճակի չենք մաքրել...<br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-364229585163652852008-03-03T04:49:00.000-08:002008-03-03T06:05:28.297-08:00Երևան, մարտի 3, 2008<div style="text-align: justify;">Ուրբաթ երեկոյան վերադարձա Թբիլիսիից: Մնացի Վանաձորում: Ժամը 7-ին տանը բոլորը դադարեցրեցին իրենց գործերը ու հավաքվեցին հյուրասենյակում: Սկզբում չհասկացա: Հետո լսվեց "Ազատություն" ռադիոկայանի ծանոթ երաժշտությունը: Գավառական այս քաղաքում ինֆորմացիայի միակ աղբյուրը:<br /><br />Մարտի 1: Արթնացա գործընկերուհուս հեռախոսազանգից. "Թումանյանի մոտ կրակոցներ են լսվել: Գործի գնալո՞ւ ենք": Հետո իմացա ընկերների, ծանոթների վնասվածքների մասին... Ժամը մեկ փորձում ենք Ազատությունից, տարբեր բլոգերից, զանգերից ինչ-որ բան իմանալ: Հ1-ով սերիալ է: Զանգում եմ Գլաձոր, որ քաղաքապետարանի դիմացն է: "Սկզբում ուղղակի ինչ-որ ձայներ լսեցինք: Մարդիկ էին հավաքվում, ոստիկաններ: Դե, իրենք էին տարբեր բաներ շպրտում, սկզբում ոստիկանները ուղղակի կանգնած էին: Իրենց գլխներին տարբեր բաներ էին գցում: Հետո մի քանի հոգի փորձեցին մտնել համալսարան: Հետևից ոստիկանները: Ռեկտորը փորձում էր ուսանողներին մի կողմ տանի: Մի երեք հոգի չհասցրեցին փախչել, ցուցարարների հետ խառնվեցին, իրենց "դումբինկաներով" խփեցին... Հետո մարդիկ սկսեցին բարիկադներ սարքել, ու էդ ընթացքում հետևի դռնից ուսանող, դասախոս արագ դուրս եկան"...<br /><br />Ժամը երեքին քույրս Երևանից դուրս եկավ դեպի Վանաձոր: "Ֆրանսիական դեսպանատնից մինչև կոնյակի գործարան մարդիկ էին", ասաց:<br /><br />Հինգից հետո LiveJournal-ի բլոգերներից ու <a href="http://ditord.wordpress.com/">Դիտորդից</a> փորձում էինք սուղ տեղեկություններ իմանալ իրադարձությունների մասին, քանի որ ընկերների հեռախոսները երբեմն անհասանելի էին, երբեմն նրանք չէին պատասխանում:<br /><br />Կարծեմ 10:30 լսեցինք արտակարգ իրադրության մասին հայտարարությունը: Չէինք հավատում ոչ մի բառի... Կեգիշերից հետո իմացանք, որ զոհերի թիվը շատ է, ինչքան, դեռ չգիտեինք, ու որ Տեր-Պետրոսյանի հայտարարությունից հետո ցուցարարները ցրվել են:<br /><br />Գիշերային իրադարձությունների մասին միակ աղբյուրը մնացին բլոգերը: Հ1-ի տեղեկատվության նպատակը` արդարացնել իշխանության գործողությունները: Տեղեկատվություն չէր, ցավալի խեղկատակություն, որի պատճառով անելանելի հուսահատության մեջ ես ընկնում: Մի ոստիկանից իմացանք, որ իրենք զինված չեն եղել ու մի քանիսը հազիվ են ողջ մնացել: Չհավատել չեմ կարող, եթե դեռ հավատում եմ, որ աշխարհիս երեսին ազնիվ մարդիկ կան...<br /><br />Կիրակի, մարտի 2-ին Վանաձորից եկանք Երևան: Մինչև գալը, լսեցինք, որ ոչ մի տրանսպորտ չկա դեպի մայրաքաղաք: Հետո, որ ոչ մի երթուղային քաղաք չի մտնում: Ավելի ուշ, որ թողնում են միայն կանանց: Սովորականի պես երթուղայինն իր տեղում էր, նստեցինք, մեր մեջ` 8 տղամարդ: Քաղաքի սահմանին մի 5 ոստիկան կար կանգնած: Անարգելք անցանք սահմանը: Երևան մտնելիս մի զրահապատ մեքենա կար ու մի քանի զինվորական մեքենաներ: Կանգնեցրեցին երթուղայինը: Քաղաքավարի խնդրեցին իջնել մի մասին, որպեսզի երթուղայինի հատակը երևա: Նայեցին, ասեցին "Բարի ճանապարհ" ու հասանք Երևան:<br /><br />Առավոտյան զանգեցի համալսարան: Առօրյա աշխատանքային օր է, դասեր կլինեն: Քանի որ ուշանում էի, տաքսի եմ կանչում: Վարորդն իմանալով ուղղությունը` վրա է բերում. "Հաղթանակի կամուրջի մոտ տանկեր ու ԲՏՌ-ներ են կանգնած: Գնա՞մ": "Ահա, գնացեք մինչև էնտեղ, որտեղից արդեն թույլ չեն տա": Անցանք կամուրջը: Ոչ ոք չկար: "Արարատ" կոնյակի գործարանի մոտ խցանում էր: Մետրոպոլի մոտ Գլաձոր տանող ճանապարհի վրա մի քանի զրահապատ մեքենաներ ու զինվորներ կային կանգնած: Կամուրջի վրա վարորդն ասաց, "Քուրո ջան, քո համար եմ էսքանն էլ գնում: Տղա լինեիր, չէի քշի: Համ էլ Գլաձորում մի ամիս դաս չի լինի, ընենց են քանդել սաղ...": Ասում եմ, "Կանգնեք": Իջնում եմ, մի քիչ քայլեցի դեպի հյուրանոց, հասա զինվորներին: Հարցնում եմ, "Կարելի՞ է անցնել": Ասում են, իհարկե, անցեք: Քայլում եմ դատարկ փողոցով: Հասա համալսարան: Նորմալ վիճակում էր: Ուսանողներ չկային: Քայլեցի դեպի Հանրապետության հրապարակ: Մյասնիկյանի արձանի մոտ մի 30-հոգանոց ջոկատ կար, զինվորներ, ոչ ոստիկաններ: Ուղղակի կանգնած էին:<br /><br />Միֆերը կրքեր են բորբոքում, երբ պետք է խոհեմ լինել...<br /><br />***********<br /><br />Ո՞վ է մեղավոր: Բոլորս. իշխանությունը, ընդդիմությունը, ես, որ կողքից նայում էի... ու եթե փորձենք մեղավորների բացահայտման գործով զբաղվել, ավելի շատ արյուն կթափվի... Ին՞չ կարելի է անել: Չգիտեմ: Ես ուզում եմ, որ վարչապետը ներողություն խնդրի ստեղծված իրավիճակի համար, որ ցավակցի բոլոր զոհվածների հարազատներին ու տուժածներին: Որ չստի: Որ խոստանա առաջիկա մի տարում աշխատել ընդդիմության հետ ու փոխհամաձայնության արդյունքում մեկ տարի հետո նոր ընտրություններ լինեն` արդար: Արդարությունը թող վերահսկեն ինչ-որ ժողովրդական խմբեր, մարդիկ, որ միշտ բողոքում են անարդարությունից: Բաց է, կարող ես գալ գրանցվել 5-հոգանոց խմբում ու հսկել:<br /><br />Ես ուզում եմ, Որ Տեր-Պետրոսյանը ներողություն խնդրի ստեղծված իրավիճակի համար, որ ցավակցի բոլոր զոհվածներին ու տուժածներին: Որ խոստանա առաջիկա մի տարում աշխատել իշխանությունների հետ ու փոխհամաձայնության արդյունքում մեկ տարի հետո նոր ընտրություններ լինեն:<br /><br />Հնարավոր չի...<br /><br /><div style="text-align: justify;">Ես ցավում եմ ընկերներիս համար ու ինձ համար, որ չեմ կարող միանալ նրանց, որովհետև ես չեմ կարողանում ինձ համոզել հանուն ընկերության միանալ նրանց արդարությանը... Իմ արդարությունը չեմ գտնում էդտեղ... Ես չեմ հավատում, որ եթե շաբաթ երեկոյան 5-ին որոշ ապաքաղաքական մարդիկ արդեն գիտեին, որ նոր բախում է լինելու և քաղաքապետարանի մոտից փորձում էին իրենց ընկերներին հեռացնել, այդ մասին անտեղյակ էր Տեր-Պետրոսյանը... Ես չեմ հավատում արյունահեղափոխությանը... Ես չեմ հավատում, որ մահակավորի մահակը իր վրա հետ չի գալու... Ու Սերժն ինչպե՞ս է երդվելու որպես այս երկրի նախագահ...<br /></div></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-8395667826575046902008-02-26T04:29:00.000-08:002008-02-26T04:57:58.422-08:00Հ1-ին DJ Adrian Cronauer* է պետք, ՇՏԱՊ<div style="text-align: justify;">Սուտը ճշմարտություն է դառնում այն պահին, երբ դու հոգնում ես ճշմարտությունը փնտրելուց... Իսկ ամեն օր հացի խնդիր լուծելիս` շատ ավելի արագ ես հոգնում...<br /><br />Հ1-ը սրտխառնոց է առաջացնում: Բացի այն, որ ակնհայտ սուտ են քարոզում, արդեն նույնիսկ ուղեղներին զոռ չեն տալիս մի քիչ շպարել այդ սուտը: Թքած ունեն բոլորի վրա, կարևորը "վերևի" աչքը բարի լինի իրենց վրա... Քարշ գալուց նույնիսկ սողունն է հոգնում ու մի օր սողալով ծառ է բարձրանում: Էդքան անողնաշարավորներ մի տեղ ո՞նց են հավաքվել...<br />------------------<br /><a href="http://www.imdb.com/title/tt0093105/plotsummary">* Good Morning, Vietnam</a><br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-61330777792228846582008-02-23T05:05:00.000-08:002008-02-25T05:53:04.906-08:0017:05 / Երևան / Սայաթ-նովա պողոտա<div style="text-align: justify;"><span style="font-weight: bold; font-style: italic;"></span><span style="font-weight: bold; font-style: italic;"></span>"Լե-վոն" x 2 րոպե<br />"Լե-վոն նա-խա-գահ" x 2 րոպե<br />"Սեր-ժիկ հե-ռա-ցիր" x 2 րոպե<br />"Մի-ա-ցում" x 2 րոպե<br /><br />10 րոպե: Երթն ավարտվում է...<br /><br />5000-անոց բազմությունից մեկը գոնե կարո՞ղ է գոռալ "Արդարություն".......... 4 վանկը շատ ավելի երկար է, քան 2-ը............<br /><br />Փետրվար 25. Միգուցե ե՞ս կարող էի լինել "Արդարություն" գոռացողը: Ցավում եմ, բայց չեմ կարող անել "Լևոն" գոռացող ամբոխի հետ: Իսկ էստեղ կարող եմ. <a href="http://narjan.livejournal.com/252568.html">http://narjan.livejournal.com/252568.html<br /></a><br /></div>christinahttp://www.blogger.com/profile/10260294877316546439noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-8960430611358201254.post-25416396031761446812008-02-21T22:54:00.000-08:002008-02-22T00:01:08.610-08:00Լեյլան ու իմ վախը<span style="font-style: italic;">Մանկությունը մի թռչուն է` թելով կապված մեր սրտերից,</span><br /><div style="text-align: justify;"><span style="font-style: italic;">Թելը պոկվում է, նա թռչում ու հեռանում է մեզանից:</span><br /><div style="text-align: right;"><span style="font-style: italic;"><br />"Խոսքեր" Ռ. Հախվերդյան</span><br /></div><br />Բայց թռչունը գալիս, հպվում է սրտիդ, երբ հիշում ես...<br /><br />Մեր բակում ապրում էին բազմաթիվ ընտանիքներ: Մի քիչ նման, մի քիչ տարբեր, մի քիչ հարուստ, մի քիչ աղքատ, մի քիչ մաքուր, մի քիչ փնթի, մի քիչ գոռգոռացող, մի քիչ հանգիստ, մի քիչ "ինտելիգենտ", մի քիչ "բանվոր"... Բազմաթիվ սովետական հինգհարկանի շենքերից մեկը, որ ժամանակին հանրակացարան էր եղել, հետո դարձել օջախատեղի, ուր հանրայինից մնացել էր բակը...<br /><br />Ապրում էին բազմաթիվ ընտանիքներ: "Կակաշիկոտենք", որտեղ կային անհաշիվ երեխաներ` փնթի ու ուրախ: Լուսիկենք, որտեղ բոլորը լուռ էին: Ես չէի հարցնում ինչու: Մինչև հիմա չգիտեմ, բայց հարցնելու պահանջ էլ չունեի: Տանը եթե հայր չկա, լռելը բնական է, հարցեր պետք չեն: Պայծառ տատը` դինջ Կիրովականն իր լեննագանցու կրակոտ բարբառով ու անեծքներով դիվադադար անող: Ու կային Լեյլայենք` իմ ահուսարսափ Լեյլայի գլխավորությամբ: Լեյլան իր չորս քույրերի ու մոր հետ ապրում էր մեր կողքի շքամուտքի առաջին հարկում: Մայրը փարթամ մարմնով, վավաշոտ, վառ շուրթերով, պարբերաբար շեկացող կամ սևացող մազերով կին էր` արևածաղիկը` ձեռքից, իսկ ժպիտը շուրթերից անպակաս ու պատուհանից սովորաբար կախված` բակին հառված անորոշ հայացքով:<br /><br />Կային երկու մեծ քույրեր, որոնց գրեթե չէի տասնում: Գնում-գալիս էին տարբեր մեքենաներով, տարբեր տղամարդկանց հետ: Ու կար Լեյլան` սպիտակամաշկ, շիկահեր մազերը միշտ կարճ կտրած, 16-ում արդեն բավականին լիքն ու կանացի ազդրերը կիպ տաբատներին պահ տված ու կոպիտ-կոպիտ ձայնով, որով հայհոյում էր իր ճանապարհին հայտնված բոլոր "պուճուրներին"... Ծխում էր Լեյլան, իր բոցավառ կրակը օրվա ընթացքում մոխրացնում տղաների հետ վազվզոցներում ու փոքրերի դեմ ծուղակներ լարելով: Քանի որ իմ բակը գրքերն էին, Լեյլայի ու իմ ճանապարհները սովորաբար չէին հատվում: Մինչև մի ամառային օր, երբ առաջին, թե երկրորդ դասարանում ես որոշեցի իմ ընկերուհի Գայանեի հետ ճոճվել շենքի կողքի պատից կախված երկաթե աստիճաններից: Գայանեին մեր բակից անջատում էին մի քանի շենքեր, որոնք, սակայն, բավականաչափ ապահով պատվար չէին Լեյլայի համբավից պաշտպանվելու համար:<br /><br />Կախվեցինք, ուրախացանք, որոշեցինք տեսնել մինչև որ աստիճանը կարող ենք հասնել ու չվախենալ կախվել ու ճոճվել, մինչև հանկարծ մեր կողքին հայտնվեց Բելան` Լեյլայի փոքր քույրը, որը երկու թե երեք տարով փոքր էր մեզանից: Սկսեց նվնվալ, թե աստիճանը պետք է զիջել իրեն: Մենք համառորեն անտեսում էինք վտանգավոր նվնվոցը: Մինչև այն պահը, երբ հերթական ճոճքի ժամանակ Գայանեի ոտքը դիպավ Բելային, ու նա մի անտանելի ճղճղոց դնելով` վազեց դեպի տուն: Հասկացանք, որ մեր բանը բուրդ է... Ու Բելայից արագ փախանք... չէ, ոչ թե որևէ մեկիս տուն, այլ մեր հարևանի: Խելացի տակտիկա էր, ըստ մեզ. Լեյլան մեզ չի կարողանա գտնել Ռուզանենց տանը: Թակեցինք Ռուզանենց տան դուռը, Ռուզանին, ով Լեյլայի հասակակիցն էր, հանգամանորեն բացատրեցինք ճգնաժամային իրավիճակն ու ապաստարան խնդրեցինք: Ստացանք: Մտանք ներս ու սրտատրոփ նստեցինք բազմոցին: 10 րոպե էլ չէր անցել, դուռը թակեցին: Ռուզանն ասաց, որ չբացել չի կարող, Լեյլան է... Դուռը բացվեց, Լեյլան խռպոտ վրա տվեց. "Ո՞վ ա Բելային խփել"<br /><br />Լռություն...<br /><br />Երկուսով ուշադիր ուսումնասիրում ենք մեր կոշիկները:<br /><br />"Դո՞ւ ես, ախչի", Լեյլայի կատաղած աչքերը նայում են ինձ: Անսովոր փայլ, կասեի նույնիսկ ուրախություն կա մեջը. "Ինձանից չեեեեես փախչի......Դու էլ ընկար ձեռքս, բա ոնց"<br /><br />"Չենք խփել, ճոճվելիս Գայանեի ոտքը կպավ: Բելան էն կողմ չէր գնում...": Ես եմ, ոտքերիս վրա հազիվ եմ կանգնում: Լեյլայի ափն իջնում է Գայանեի դեմքին . "Մեկ էլ քեզ էս թաղում տեսել եմ..."<br /><br />Գայանեն ոչինչ չասաց: Մեր տաս տարվա ջերմ ընկերության ընթացքում երբևէ չանդրադարձանք այս դեպքին, չգիտեմ նույնիսկ ինքը հիշում էր, թե ոչ: Բայց ամեն անգամ, երբ ժամանակ եմ ունենում մտածելու ու որոշելու վախենալ, թե ոչ, հիշում եմ Լեյլայի ափը...<br /><br /></div>